Reverse the Red

De Europese populatie Rüppellsgieren telt inmiddels circa 155 dieren. Daarmee stevenen we af op het doel van 160 dieren in 2028. In 2026 kwamen binnen het EEP vijf jonge gieren uit het ei. In Blijdorp groeide één jong succesvol op uit een ei afkomstig van Avifauna.

In Blijdorp is opnieuw gewerkt met double clutching. Hierbij wordt het eerste ei uit het nest gehaald en in een broedmachine uitgebroed. Het ouderpaar kan daarna een tweede ei leggen. Afgelopen seizoen hadden we in Blijdorp vijf eieren van drie koppels, maar helaas zonder resultaat.

Deze aanpak vergroot de kans op een succesvolle ontwikkeling van het ei. Ook kunnen jonge vogels hun eerste kwetsbare dagen in een gecontroleerde omgeving doorbrengen. De kennis van Blijdorp wordt inmiddels breder ingezet. Eieren uit andere dierentuinen worden naar Blijdorp gebracht om hier te worden uitgebroed.

De samenwerkingsovereenkomst tussen The Peregrine Fund en Wageningen University & Research (WUR) is getekend. Beide PhD-projecten rond de Rüppellsgier zijn gestart en de eerste veldstudies zijn uitgevoerd. De onderzoeken richten zich op genetica en ecologie. Daarnaast loopt met de Universiteit Utrecht een onderzoek naar paargedrag. Uit dat onderzoek volgde dit jaar een mooie publicatie in Plos ONE over de veel complexere communicatie bij Rüppellsgieren dan altijd werd aangenomen. Dit jaar hebben we ook bekeken hoe we tussen de verschillende PhD projecten bij de WUR en de Universiteit Utrecht synergie kunnen creëren. Daarin zetten we nu de eerste stappen door onderzoeken die eerder in Blijdorp zijn uitgevoerd naar communicatie en paargedrag ook uit te gaan voeren in het wild. Deze onderzoeken vormen de wetenschappelijke basis voor toekomstige bescherming en herintroductie.

Blijdorp werkt met SmartParks aan technologische oplossingen voor natuurbehoud. De anti-stroperijtool voor neushoorns is doorontwikkeld en getest. Op basis van deze test worden de vervolgstappen bepaald. We streven ernaar om in 2027 een PhD-project te starten rondom dit onderwerp.

Het anti-stroperij onderzoek dat we uitvoeren met onder andere Amsterdam UMC is gestart. Binnen dit onderzoek proberen we het moment van overlijden nauwkeuriger te bepalen. Met die nieuwe inzichten kunnen gevallen van stroperij beter herleid worden naar de criminele organisaties die hierachter zitten met hopelijk vervolging tot gevolg. De euthanasie van giraffe Khaleesi heeft al de eerste waardevolle data opgeleverd. Met dit verhaal behaalden we verschillende grote media, waaronder het NOS Jeugdjournaal, waardoor we ook extra aandacht creëerden voor dit belangrijke onderzoek en onderwerp.

Samen met Wageningen University & Research en SmartParks is het eerste prototype van een GPS-halsband voor dwergnijlpaarden getest in Blijdorp. De resultaten worden gebruikt om het ontwerp verder te verbeteren richting toepassing in het wild. De daadwerkelijke expeditie naar Ivoorkust staat gepland voor 2027. Tijdens deze expeditie hopen we een aantal wilde dwergnijlpaarden te voorzien van dezelfde GPS-halsband.

Daarnaast leverde een van de eerste genetische onderzoeken naar wilde dwergnijlpaarden belangrijke inzichten op. De genetische diversiteit bleek laag, wat waardevolle informatie oplevert voor toekomstig populatiebeheer en bescherming.

Blijdorp werkt met nationale en internationale partners aan een genetische tool voor de Aziatische olifant. De tool moet helpen om de gezondheid, samenhang en genetische diversiteit van wilde populaties in kaart te brengen.

De eerste laboratoriumtesten van de genetische tool laten veelbelovende resultaten zien. Het uiteindelijke doel is een tool die toepasbaar is op bloed-, mest- en ivorenmonsters. WWF-International en partners uit vrijwel het gehele verspreidingsgebied ondersteunen de validatie.

Daarnaast werd een studie gepubliceerd in Genome Biology & Evolution die wijst op zorgwekkende niveaus van inteelt in verschillende wilde populaties van de Aziatische olifant. Deze kennis ondersteunt het beheer en de bescherming van zowel wilde populaties als reservepopulaties. Met deze publicatie hebben we verschillende grote media bereikt, onder andere de Telegraaf en NPO Radio 1, zeker voor dit onderwerp dat niet vaak aandacht krijgt, was dat een mooie opsteker.

Nieuw onderzoek vanuit Blijdorp heeft wederom nieuwe kennis opgeleverd over het herkennen van groene leguanen en hybriden. Daarnaast is er gewerkt aan het ontwikkelen van een genetische tool, waarmee het ook mogelijk zou zijn om groene en Antilliaanse leguanen en hybriden hiertussen van elkaar te onderscheiden. Hiermee voegen we in de toekomst een extra tool aan de toolbox toe. Deze inzichten en ontwikkelingen ondersteunen het beheer van invasieve soorten op de Caribische eilanden.

Samen met Red Panda Network organiseerde Blijdorp in 2026 het internationale Red Panda Conservation Symposium in Kathmandu, Nepal. Experts, natuurorganisaties, overheidsfunctionarissen en dierentuinen brachten hier kennis en expertise samen voor de bescherming en het herstel van de rode panda. Tijdens het symposium stonden onder meer de belangrijkste bedreigingen, onderzoeksmethoden en de actualisatie van de IUCN Red List-status centraal. Diergaarde Blijdorp neemt samen met internationale partners een actieve rol in de opvolging en coördinatie van de gemaakte afspraken. De uitkomsten van het symposium vormen mede de basis voor onze volgende stappen voor het behoud van de rode panda. Ook is de samenwerking met Red Panda Network verder versterkt door de toetreding van Janno Weerman, wereldwijd coördinator van het populatiemanagement programma van de rode panda, tot het bestuur van Red Panda Network Global. Zo bouwen we niet alleen kennis op, maar dragen we ook internationaal bij aan samenwerking en concrete actie voor het herstel van de soort. Daarnaast investeerden we concreet in het herstel van het leefgebied: we lieten vijf kilometer hekwerk plaatsen en kochten één hectare grond aan om te laten beplanten.

Samen met onze partners Wageningen University & Research en Burgers’ Zoo hebben we 1,3 miljoen euro binnengehaald waarmee we de komende vier jaar onderzoek kunnen doen naar hoe we het welzijn van vissen in aquaria beter in kaart kunnen brengen en van daaruit optimaliseren. Het welzijn van vissen is voor een groot gedeelte nog een onontgonnen gebied. Meer inzicht in hoe het welzijn van vissen te bevorderen kan bijdragen aan effectievere soortbescherming vanuit aquaria. Het onderzoek heet ZOOvis.

In de persoon van Mark de Boer zijn we dit jaar toegetreden tot de IUCN Shark Specialist Group. Deze expertgroepen zijn binnen de natuur- en soortenbescherming de hoogste autoriteit als het gaat om expertise rondom de desbetreffende soort of soortengroep. Daarnaast is Mark de Boer lid van de HARON, die de acties uit het Haaien en Roggen Actieplan (HAROA22) bewaakt en waar nodig initiatieven neemt. Verder hebben we met onze partners drie wetenschappelijke publicaties gepubliceerd over biodiversiteit in de Noordzee. Al met al laat dit zien dat we worden erkend als autoriteit op dit vlak.

Al een aantal jaren zijn we betrokken bij de terugkeer van de Europese steur in Nederlandse wateren. We doen dit in een breed consortium met onder andere WWF-NL en ARK. De afgelopen paar jaren hebben we steeds lage aantallen Europese steuren uitgezet afkomstig uit buitenlandse kwekerijen. Deze eerste uitzettingen hebben interessante inzichten opgeleverd in migratiepatronen en overlevingskansen. Nu is het tijd voor de volgende stap. Het doel is om nu een eigen Nederlandse kwekerij op te zetten waarmee we het aantal uit te zetten steuren kunnen ophogen. De mobiele kwekerij zal eerst in Blijdorp proefdraaien, daarna hopen we dat hij een plekje langs een van de Nederlandse rivieren krijgt.